YEF@TR-Grid Oluşumu
TR-Grid, özgür ansiklopedi
Deneylerin başlamasına az kaldığı bu günlerde tüm hesaplama merkezleri eksikliklerini hızla tamamlamaya çalışmaktadır. Çarpışma ile her yıl yaklaşık 1.5 PB veri üretileceği düşünülürse, bu merkezlerin sahip olmaları gereken hesaplama ve depolama kaynakları yanında operasyonel olarak da hazır olmaları bir zorunluluktur. Ülkemizde de bu konu üzerine çalışan değerli yüksek enerji fizikçilerinin olması bu konuda yeterli tecrübeye sahip olan TR-Grid çalışanlarını harekete geçirmiş ve T2 merkezlerinin kurulumuna TAEK ile birlikte yapılan toplantılar sonrası karar verilmiştir.
TR-Grid oluşumu 2003 senesinde ilk kurulduğundan beri YEF araştırmacıları ile bağlantı içindedir. 2005 Kasım ayında TÜBİTAK Bilim Kurulu tarafından kabul edilen TUGA Projesi ile hizmet vermeye başlayan TR-Grid Altyapısı ağırlıklı olarak YEF araştırmacıları için kurulmuştur. 2007 senesi içinde TAEK ve ULAKBİM'de yapılan bir dizi seminer ve toplantı sonucunda hesaplama kapasitesi olarak oldukça yeterli olan TR-Grid altyapısının CMS ve ATLAS için Tier-2 merkez olması için gerekli başvuruların yapılmasına karar verilmiştir.
Şekil 1.1. LCG-LHC Computing Grid Projesi
Bu boyutta ki büyük verinin işlenebilmesi üzerinde çeşitli analizler yapılabilmesi için yaklaşık 40 farklı ülkenin farklı ölçeklerde ki kaynak paylaşımı ile devasa bir hesaplama kaynağı oluşturulmuştur. Üretilen verilerin ilk depolandığı yer olan T0 merkezinin yanında büyük kaynaklara sahip olan T1 merkezleri bulunmaktadır. Bu hesaplama merkezlerinin yanında MC Prodoction işlemlerinin yapılacağı T2 merkezleri bulunmaktadır, yaklaşık olarak 38 tane olan bu sayıya ülkemizden iki T2 merkezi katılmaktadır.
Tier-2 merkezleri, altyapı, kaynak ve bağlantı yeterlilikleri nedeni ile ULAKBİM ve ODTÜ olarak belirlenmiştir. TR-Grid alt yapısına dahil farklı şehirlerde bulunan 7 site bulunmaktadır ve bu sitelerin operasyonel olarak yönetilmesi teknik merkezimize aittir. Bu merkezlerin uzun vadede sorunsuz çalışabilmesi için bir takım çalışmalar yapılmaktadır. Bunlardan ilki devreye girecek olan 2x2.5 Gbps GEANT bağlantısının en az 1 Gbps kapasitesi Tier-2 veri akışı için ayrılacaktır. Bunun yanında, Tier-2 merkezlerin veri depolama kapasitesini arttırmak için 400 Tbyte toplam veri alanına sahip yeni depolama sunucularının eylül ayı itibari ile devreye girmesi beklenmektedir. TR-Grid altyapısının hem YEF hem de diğer araştırmacılara uzun seneler ve sağlıklı hizmet verebilmesi için ulusal ve uluslararası fon başvuruları yapılmaktadır.
| Turkish Tier-2 Federation | Pledged | Planned to be pledged | ||
| 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | |
| CPU (kSI2K) | 250 | 850 | 1350 | 2450 |
| Disk (Tbytes) | 40 | 310 | 550 | 900 |
| Nominal WAN (Mbits/sec) | 500 | 1000 | 1000 | 1000 |
Şekil 1.2. Tier 2 Hesaplama Merkezlerinin Sahip Olacağı Kaynaklar
Yukarı da TR-Grid alt yapısına dahil sitelerin sahip olduğu kaynaklar ile birlikte, T2 hesaplama merkezlerinin MoU antlaşmasında sahip olmayı taahhüt ettiği kaynakları görebilirsiniz.
Bütün TR-Grid siteleri ATLAS ve CMS sanal organizasyonlarını desteklemektedir. Ancak bağlantı masraflarının yüksek olması nedeni ile ULAKBİM ve ODTÜ dışındaki diğer merkezlerin yoğun olarak veri analizi için kullanılması mümkün gözükmemektedir. TAEK ve ULAKBİM'de yapılan toplantılar sonucunda diğer YEF deneylerine olan TR-Grid site destekleri kesilmiştir. Ancak ATLAS ve CMS dışında kalan diğer deneylere herhangi bir sitede destek verilmesi uzun bir süreç değildir.
CMS Tier-2 ana merkezi ODTÜ yedek merkez ULAKBİM olarak belirlenmiştir. ATLAS Tier-2 ana merkezi ULAKBİM yedek merkez ODTÜ olarak belirlenmiştir. Bütün TR-Grid siteleri şu an TR-Grid Operasyon Merkezi (TOM) tarafından yönetilmektedir. Kaynak planlaması, altyapı değişiklileri TR-Grid UGO Danışma Kurulu tarafından belirlenmekte ve TOM tarafından uygulanmaktadır.
CMS ve ATLAS için araştırmacıların istekleri üzerine istenen yazılımlar sitelere yüklenmiştir veya otomatik yüklenmesi sağlanmıştır.
Hazırlayan: Emrah AKKOYUN
